Áverkar fóstureyðinga


Eftir David C. Reardon

Árið 1973 ógilti hæstiréttur Bandaríkjanna öll alríkis-, ríkis- og héraðs-lög sem stýrðu eða takmörkuðu framkvæmd fóstureyðinga. Þessi aðgerð var byggð á þeirri forsendu að ríkið þyrfti ekki lengur að hafa stjórn á fóstureyðingum, vegna þess að framfarir í nútíma læknisfræði hefðu gert fóstureyðingar “nokkurn vegin öruggar”. Dómararnir komust því að þeirri niðurstöðu að það væri gegn stjórnarskránni að hindra lækna í að útvega fóstureyðingar sem “heilbrigðisþjónustu” fyrir konur.[34]

Stefna þjóðarinnar í þessum málum er byggð á þeirri réttarfarslegu “staðreynd” að fóstureyðing sé “örugg” aðgerð. Ef þessi “staðreynd” reynist vera röng, verður að endurmeta þessa stefnu þjóðarinnar. Reyndar, ef það reynist vera að fóstureyðing geti jafnvel verið hættuleg heilsu kvenna, þá er réttlátt fyrir ríkisstjórnir að stjórna eða banna fóstureyðingar til þess að vernda sína þegna. Þetta á sérstaklega við þar sem 1.5 milljónir kvenna gangast undir fóstureyðingu á hverju ári.

Síðan hæstiréttur dæmdi þetta árið 1973 hafa farið fram margar rannsóknir á eftir-áhrifum fóstureyðingar. Samanlagðar niðurstöður þeirra rannsókna, mála áleitna mynd af líkamlegum og sálrænum skaða meðal milljóna kvenna sem hafa gengist undir fóstureyðingar.

 

Líkamlegir áverkar fóstureyðinga

Hagtölur um fóstureyðingar sýna að 10% kvenna sem gengust undir fóstureyðingu, þjáðust af áverkum sem strax komu í ljós. Hjá einum fimmta þeirra, (2%), voru áverkarnir álitnir vera alvarlegar.[9,11]

Yfir eitt hundrað hugsanlegra áverka hafa verið tengdar við fóstureyðingu. “Minniháttar” áverkar eru meðal annara: minniháttar sýkingar, blæðingar, hitaköst, stöðugur magaverkur, maga-þarma truflanir, uppköst, og Rh mótefnamyndun. Níu algengustu “meiriháttar” áverkarnir eru: sýking, miklar blæðingar, blóðtappi, rifnun eða götun á legi, svæfingaráverkar, krampar, invortis blæðingar, leghálssköddun og inneitursáfall.[23]

Í samanlagt 1182 fóstureyðingum sem gerðar voru í vandlega stýrðum sjúrkahús-aðstæðum, fengu 27 prósent sjúklinga, sýkingu eftir fóstureyðingu sem varði 3 daga eða lengur.[27]

Þrátt fyrir að þá áverka sem koma strax í ljós eftir fóstureyðingu, er venjulega hægt að meðhöndla, leiða þessir áverkar oft til langvarandi skemmda á innri kynfærum sem eru mikið alvarlegri.

Til dæmis er ófrjósemi ein möguleg afleiðing sýkingar af völdum fóstureyðingar. Rannsóknaraðilar hafa sagt að 3 til 5 prósent af konum sem gengist hafa undir fóstureyðingu, hafa óviljandi verið gerðar ófrjóar sem afleiðing duldrar útbreiðslu áverka þessar aðgerðar.[33,23] Hættan á ófrjósemi er jafnvel meiri fyrir konur sem eru sýktar af kynsjúkdóm þegar fóstureyðing fer fram.[30]

Til viðbótar við hættuna á ófrjósemi: kona sem fær sýkingu eftir fóstureyðingu er fimm til átta sinnum líklegri til þess að upplifa utanlegsþungun.[7,20] Milli áranna 1970 til 1983 hefur tíðni utanlegsþungunar hækkað fjórfalt.[4] Tólf prósent af öllum dauðsföllum sem verða vegna þunganna, er vegna utanlegsþungunar.[2] önnur lönd sem hafa lögleitt fóstureyðingu hafa líka séð þessa miklu aukningu á utanlegsþungunum.

Sköddun á legháls er önnur orsök fyrir langvarandi áverkum sem fylgja fóstureyðingu. Venjulega er leghálsin stífur og fastlokaður. Til þess að framkvæma fóstureyðingu, verður að opna leghálsinn með miklu afli. Á meðan þessari þvingaðri útvíkkun stendur verður næstum alltaf örlítil rifnun á vöðvum leghálsins og stundum mikil rifnun á veggjum legsins líka.

önnur sjúkrahúsrannsókn sýndi að í 12,5% af fóstureyðingum sem eru gerðar snemma á meðgöngunni (7 til 12 vikur), þarf að sauma vegna mikilla sára á leghálsi.[31] Slíkum smáatriðum er venjulega ekki sinnt á göngudeildum fóstureyðingarstöðva. Enn önnur rannsókn komst að því að mikil sár á leghálsi urðu hjá 22 prósentum kvenna sem fóru í fóstureyðingu.[1] Stúlkur undir 17 ára aldri hafa þótt vera í helmingi meiri hættu á að þola leghálssköddun vegna þess að legháls þeirra er ennþá óþroskaður.[26,28]

Sköddun á leghálsi verður oft afleiðing fóstureyðinga. Hvort sem er hann er örlítil eða stór í eðli sínu, leiðir hann til varanlegs máttmissi leghálsins. Þessi máttmissir getur leitt til “óvirks leghálsar”, ófærs um að bera þunga “æskilegs” fósturs sem síðar verður til. Hann opnar of snemma og það endar með fósturláti eða fæðingu fyrir tímann. Samkvæmt einni könnun fundust einkenni óvirks legháls meðal 75% kvenna sem gengust undir þvingunaropnun á legháls fyrir fóstureyðingu.[32]

Sköddun á leghálsi vegna áður framkvæmdra fóstureyðinga, auka líkurnar á fósturláti, fæðingu fyrir tímann og öðrum erfiðleikum við fæðingu við seinni þunganir um 300 til 500 prósent.[12,15,19,33] Þessar hættur við meðgöngu, sem fóstureyðing skapar, eru sérstaklega miklar fyrir konur sem láta eyða fóstri á sinni fyrstu meðgöngu. Umfangsmikil rannsókn á fóstureyðingum á fyrstu meðgöngu, komst að því að 48% kvenna upplifði erfiðleika tengda fóstureyðingu í síðari meðgöngum. Konur í þessum hópi urðu fyrir 2.3 fósturlátum fyrir hverja lifandi fæðingu.[19] En önnur rannsókn leiddi í ljós að meðal táninga sem eyddi fóstri í sinni fyrstu þungun, þá upplifðu 66% þeirra fósturlát eða fæðingu fyrir tímann í sinni annari og “æskilegu” meðgöngu vegna duldrar útbreiðslu áverka fóstureyðinga.

Þegar áhættunni á fósturlátum er varpað á fólksfjöldann í heild, er áætlað að konur sem gengist hafa undir fóstureyðingu missi um 100.000 “æskileg” fóstur á hverju ári vegna duldrar útbreiðslu áverka fóstureyðinga.[23] Því til viðbótar: fæðingar fyrir tímann, erfiðleikar við fæðingu og óeðlilegur þroski legkökunnar, allt sem dulin útbreiðsla áverka fóstureyðinga getur haft í för með sér, eru helsta orsök fötlunar meðal nýfæddra barna.[16] Ef skoðaðar eru aðeins fæðingar fyrir tímann, er áætlað að dulin útbreiðsla áverka fóstureyðinga hafi í för með sér 3000 dæmi um andlegar fatlanir meðal nýfæddra barna á hverju ári.[23,33] Að lokum, þar sem þessi meðgönguvandamál fela líka í sér hættu fyrir móðurina, hefur verið leytt í ljós að áhætta á eigin dauða við síðari meðgöngu er 58 prósent meiri hjá konum sem hafa farið í fóstureyðingu, en hjá þeim sem ekki hafa farið í fóstureyðingu.[23]

 

Sálrænir áverkar fóstureyðinga

Þeir sem rannsakað hafa sálræn viðbrögð eftir fóstureyðingu nefna aðeins eina jákvæða tilfinningu: létti. Þessi tilfinning er skiljanleg, sérstaklega í því ljósi að meirihluti kvenna sem lætur eyða fóstri segja að þær hafi verið undir miklum þrýstingi “að ljúka því af.” [8,23]

Tímabundinni tilfinningu léttis fylgir oft tímabil sem sálfræðingar nefna tilfinningalega “lömun”, eða “doða” eftir fóstureyðingu.[18] Eins og hermenn með taugaáfall af vígvelli, eru þessar konur ófærar að tjá eða jafnvel finna eigin tilfinningar. Hugsun þeirra er fyrst og fremst um að hafa lifað af þolraunina, og þær eru, tímabundið að minnsta kosti, úr tengslum við tilfinningar sínar.

Rannsóknir á fyrstu vikunum eftir fóstureyðingu hafa leitt í ljós að milli 40 og 60 prósent af konum sem spurðar voru, skýra frá neikvæðum viðbrögðum.[3,23,35] Innan við 8 vikum eftir fóstureyðingu sína lýstu 55% sektarkennd, 44% kvörtuðu um kvíðaröskun, 36% höfðu upplifað svefntruflanir, 31% iðruðust ákvörðunar sinnar og 11% höfðu fengið ávísað geðlyfjum af fjölskyldulæknum sínum.[3]

Í einni rannsókn af 500 konum sem höfðu farið í fóstureyðingu, komust menn að því að 50% lýstu neikvæðum tilfinningum, og allt að 10% voru lýst sem hafa fengið “alvarlega sálræna erfiðleika”.[10]

Þrjátíu til fimmtíu prósent af konum sem höfðu farið í fóstureyðingu upplifðu vandamál tengdu kynlífi, bæði til skamms tíma og langvarandi, sem byrjuðu strax eftir fóstureyðingu þeirra.[23,8] Þessi vandamál væru oft eitt eða fleiri af eftirtöldu: minni nautn af kynlífi, meiri sársauki við kynlíf, óbeit á kynlífi og/eða karlmönnum yfir höfuð, eða myndun lauslætis-lífstíls.

Allt að 33 prósent kvenna sem höfðu farið í fóstureyðingu mynduðu ákafa þrá eftir að verða barnshafandi á ný til þess að “bæta fyrir” glötuðu þungunina, þar sem 18 prósent tókst það innan árs frá fóstureyðingunni.[23,22,29] Því miður uppgötvuðu margar konur sem tókst að ná sínum “æskilegu” skipti-þungunum, að sömu vandamálin sem þrýstu á þær til að fá fyrstu fóstureyðinguna voru ennþá til staðar, og þess vegna endaði með því að þeim fannst þær vera “neyddar” til að fara í enn eina fóstureyðinguna.

Í rannsókn á táningsstúlkum sem fóru í fóstureyðingu, þjáðist helmingur af versnandi sálrænum vandamálum innan við 7 mánuðum eftir fóstureyðinguna. Stærstu fyrstu áhrifin virtust vera á stúlkum sem voru undir 17 ára aldri og þeim sem höfðu fyrir sálræn vandamál. Einkenni eru meðal annara: sjálfsfyrirlitning, þunglyndi, andfélagslegt viðhorf, forðast samneyti við aðra, þráhyggja yfir þörfinni að verða þunguð aftur og fljótfærnisleg hjónabönd.[29]

Bestu tölfræðiupplýsingar sem eru til, gefa til kynna að það séu að meðaltali fimm til tíu ára tímabil afneitunar, þar sem kona sem fékk áfall vegna fóstureyðingar sinnar, mun bæla niður tilfinningar sínar.[23, 24] Á meðan þessu tímabili stendur mun konan ef til vill ganga mjög langt til að forðast fólk, aðstæður eða atburði sem hún tengir við fóstureyðingu sína og hún gæti jafnvel orðið mjög hávær verjandi fóstureyðinga til þess að sannfæra aðra, og sig sjálfa, að hún valdi rétta kostinn og er ánægð með útkomuna. Í raun hefur þessum konum, sem seinna hafa verið greindar hafa hlotið alvarlegt áfall, mistekist að ná sannri “lokun” með tiliti til reynslu sinnar.

Bældar tilfinningar af einhverri gerð, geta leitt af sér sálfræðilega og hegðunarlega erfiðleika sem sýna sig á öðrum sviðum í lífi viðkomandi. æ fleiri sálfræðingar eru að segja að óviðurkennd eftir-fóstureyðingu streita, er orsakandi þáttur í mörgum af kvenkyns sjúklingum þeirra, jafnvel þótt sjúklingar þeirra hafi komið til þeirra til að leita meðferðar við vandamálum sem við fyrstu sýn tengist því ekki.[13, 17]

Aðrar konur sem annars myndu virðast vera sáttar við fóstureyðingar-reynslu sína, eru sagðar ganga inn í tilfinningalega kreppu áratugum síðar við upphaf breytingarskeiðs eða eftir að yngsta barn þeirra fer að heiman.[6, 21]

Margir rannsakendur hafa sagt að kreppu eftir fóstureyðingu er oft hrundið af stað við árlega dagsetningu fóstureyðingarinnar eða dagsetningunni þegar konan átti von á sér.[23, 29] Þessar tilfinningakreppur sem oft vara stutt, endurtaka sig í mörg ár og gætu virst óskiljanlegar þar til sambandið við fóstureyðinguna er greint við sálfræðimeðferð.

Rannsókn sem náði yfir 5 ára tímabil í tveimur Kanadískum sýslum leiddi í ljós að 25% af konum sem hafði farið í fóstureyðingu, hafði farið til sálfræðings en 3% af konum sem voru í samanburðarhópnum.[5]

Konur sem hafa farið í sálfræðimeðferð eftir fóstureyðingu hafa greint frá yfir 100 mismunandi viðbrögðum við fóstureyðingu. Meðal þeirra algengustu eru: þunglyndi, minnkað sjálfsálit, sjálfseyðandi hegðun, svefntruflanir, minnisleysi, kynferðisleg vandamál, endurteknir erfiðleikar með sambönd, miklar persónuleikabreytingar, kvíðaköst, sektarkennd og iðrun, erfiðleiki við að syrgja, aukin ofbeldishneygð, endurtekin grátköst, einbeitningar-erfiðleikar, endurupplifanir á atburðum, horfinn áhugi á starfsemi og fólki sem áður var áhugi fyrir og erfiðleiki við að bindast síðari börnum tilfinningarlega.[23, 24]

Meðal þess sem mest þarf að hafa áhyggjur af, er aukningin á sjálfseyðandi hegðun meðal kvenna sem hafa farið í fóstureyðingu. Í könnun á yfir 100 konum sem hafa þjáðst vegna eftir-fóstureyðingu áfalli, voru 80 prósent sem lýstu tilfinningum “sjálfshaturs”. Í sömu rannsókn tilkynntu 49 prósent um eiturlyfjanotkun og 39 prósent lýstu sjálfri sér sem hafa orðið “fíklar” eða “alkóhólistar” eftir fóstureyðingu sína. Til viðbótar tilkynntu 60 prósent þeirra um sjálfsmorðshugsanir og 28 prósent reyndu sjálfsmorð. Helmingur af þeim reyndi sjálfsmorð tvisvar eða oftar.[24]

 

 

1. „Abortion in Hawaii“, Family Planning Perspectives (Winter 1973) 5(1):Table 8.
2. „Annual Ectopic Totals Rose Steadily in 1970’s But Mortality Fell“, Family Planning Perspectives (1983) vol.15,p.85.
3. Ashton,“They Psychosocial Outcome of Induced Abortion“, British Journal of Ob&Gyn.(1980),vol.87,p1115-1122.
4. Atrash, et.al., „Ectopic Pregnancy in the United States, 1970-1983“ MMRW, Center for Disease Control, vol.35, no.2ss9.29ss.
5. Badgley,et.al.,Report of the Committee on the Operation of the Abortion Law(Ottawa:Supply and Services,1977) pp.313-321.
6. Cavenar, et.al., „Psychiatric Sequelae of Therapeutic Abortions“, North Carolina Medical Journal (1978),vol.39.
7. Chung, et.al. Effects of Induced Abortion on Subsequent Reproductive Function and Pregnancy Outcome, University of Hawaii (Honolulu, 1981).
8. Francke, The Ambivalence of Abortion (New York: Random House, 1978).
9. Frank, et.al., „Induced Abortion Operations and Their Early Sequelae“, Journal of the Royal College of General Practitioners (April 1985), vol.35,no.73,pp175-180.
10. Friedman,et.al.,“The Decision-Making Process and the Outcome of Therapeutic Abortion“, American Journal of Psychiatry (December 12, 1974), vol.131,pp1332-1337.
11. Grimes and Cates, „Abortion: Methods and Complications“, Human Reproduction, 2nd ed., 796-813.
12. Harlap and Davies, „Late Sequelae of Induced Abortion: Complications and Outcome of Pregnancy and Labor“, American Journal of Epidemiology (1975), vol.102,no.3.
13. Heath,“Psychiatry and Abortion“,Canadian Psychiatric Association Journal (1971), vol.16, pp55-63)
14. Hilgers, „The Medical Hazards of Legally Induced Abortion,“ in Hilgers and Horan, eds., Abortion and Social Justice(New York: Sheed and Ward, 1972).
15. Hogue,“Impact of Abortion on Subsequent Fecundity“, Clinics in Obstetrics and Gynaecology (March 1986), vol.13,no.1.
16. Hogue, Cates and Tietze, „Impact of Vacuum Aspiration Abortion on Future Childbearing: A Review“, Family Planning Perspectives (May-June 1983),vol.15, no.3.
17. Kent, et al., „Bereavement in Post-Abortive Women: A Clinical Report“, World Journal of Psychosynthesis (Autumn-Winter 1981), vol.13,nos.3-4.
18. Kent, et.al., „Emotional Sequelae of Therapeutic Abortion: A Comparative Study“, presented at the annual meeting of the Canadian Psychiatric Association at Saskatoon, Sept. 1977.
19. Lembrych, „Fertility Problems Following Aborted First Pregnancy“,eds.Hilgers, et.al., New Perspectives on Human Abortion (Frederick, Md.: University Publications of America, 1981).
20. Levin, et.al., „Ectopic Pregnancy and Prior Induced Abortion“, American Journal of Public Health (1982), vol.72,p253.
21. Mattinson, „The Effects of Abortion on a Marriage“,1985 Abortion: Medical Progress and Social Implications,(Ciba Foundation Symposium, London: Pitman, 1985).
22. Pare and Raven,“Follow-up of Patients Referred for Termination of Pregnancy“,The Lancet(1970) vol.1,pp635-638.
23. Reardon, Aborted Women-Silent No More, (Chicago: Loyola University Press, 1987).
24. Reardon,“Criteria for the Identification of High Risk Abortion Patients: Analysis of An In-Depth Survey of 100 Aborted Women“, Presented at the 1987 Paper Session of the Association for Interdisciplinary Research, Denver.
25. Russel, „Sexual Activity and Its Consequences in the Teenager“, Clinics in Ob&Gyn, (Dec. 1974). vol.1,no.3,pp683-698.
26. Schulz, et.al., „Measures to Prevent Cervical Injury During Suction Curettage Abortion“, The Lancet (May 28, 1983),pp1182-1184.
27. Stallworthy, „Legal Abortion, A Critical Assessment of Its Risks“, The Lancet (December 4, 1971) pp1245-1249.
28. Wadhera, „Legal Abortion Among Teens, 1974-1978“, Canadian Medical Association Journal (June 1980), vol.122,pp1386-1389.
29. Wallerstein,et.al., „Psychosocial Sequelae of Therapeutic Abortion in Young Unmarried Women“, Archives of General Psychiatry (1972) vol.27.
30. Wilke, Abortion: Questions and Answers,(Cincinnati, Hayes Publishing Co., 1985).
31. Wilke, Handbook on Abortion, (Cincinnati, Hayes Publishing Co., 1979).
32. Wren, „Cervical Incompetence–Aetiology and Management“, Medical Journal of Australia (December 29, 1973), vol.60.
33. Wynn and Wynn, „Some Consequences of Induced Abortion to Children Born Subsequently“, British Medical Journal (March 3, 1973), and Foundation for Education and Research in Child Bearing (London, 1972).
34. United States Supreme Court, Roe v Wade, U.S. Reports, October Term, 1972, 149,163.
35. Zimmerman, Passage Through Abortion (New York: Praeger Publishers, 1977).

©David C. Reardon,
Elliot Institute, PO Box 7348, Springfield, IL 62791-7348

Meira efni er að finna á: http://www.afterabortion.org

 


Upprunalega greinin á ensku

Auglýsingar
%d bloggurum líkar þetta: